Тәрбияче булу жиңелме?

Бер дә уйламаганда клас­с­таш дустымны очрат­тым. Күптәннән кү­решмә­гәнлектән, сөйләшер сүзләребез күбәйгән. Бераз аралашкач: «Һа­ман эшлисеңмени әле?» — дип со­рап куйды. Эшләгәч, нәрсә әй­тим: «Әйе, эшлим», — дидем. «Эш­­ләрсең, эшләмәскә, ни эшегез бар инде сезнең, гомер буе уйныйсың да уйныйсың», — дип аптырашта калдырды. “Әйе, уйнар өчен укыгач, гомер буе уйнадым инде», — дидем дә әңгәмәбезне икенче юнәлешкә борып җибә­рергә ашыктым. Тик төптән уй­ласаң, барлык кешеләр дә тәрбияче булып эшли алмыйлар бит. Чөнки тәрбияче булу өчен бик сабыр холыклы, түземле, эшкә житез, һөнәреңне яратырга, балалар белән балаларча сөй­ләшә белергә кирәк. Сүземне дәлилләү өчен тәрбиячеләрнең бер эш көнен генә тасвирлыйсым килә.

Дүшәмбе эшкә килгәндә үк еллык планга нигезләнелгән атналык планың әзер, педагог тарафыннан раслап, кул куелган булырга тиеш. Иртән 28 баланы һәм аларның әти-әниләрен елмаеп, үзенең эчке кичерешләреңне беркемгә дә сиздермичә каршы алып, баланы, елатмаска тырышып, алардан алып каласың. Бигрәктә ясле төркемендә — балалар бакчасына ияләшә башлаган вакытта бик авыр эш. Бу чорда тәрбияче һәр баланың үзенә генә хас булган гадәтләрен исендә калдырырга һәм балага үзенең яратуын белдерергә тырыша, шул ук вакытта ипләп кенә баланы режимның кайсы вакытында нәрсә эшләргә кирәклегенә өйрәтә. Зурлар өчен эш булып тоелмаган нәрсәләргә: өстәл артында аякларны рәттән кую, арканы төз тоту, кашыкны дөрес тотып ашау, ашаганда киемнәрен пычратмау, ашар алдыннан кулны сабынлап юу кебек шөгыльләрне гадәткә кертә. Балаларга физкультура, музыка дәресләре бик ошый: алар анда җырлар, биюләр өйрәнәләр, композиторлар белән танышалар.
Дәресләр бетеп, уйнарга чыккач, тәрбияче кышын кулына кө­рәген, җәен себеркесен ала. Мәйданчыкны чистарта — бу эшкә те­ләкләре булган балалар да кушылалар. Бәйрәмнәр вакытында тәрбиячеләр артистларга әйләнәләр, үз рольләрен алдан ятлап, балалар белән бергәләп җырлыйлар, бииләр һәм уйный­лар. Мондый бәйрәмнәргә әзер­ләнгәндә, тәрбиячеләр балаларны үз-үзләрен матур итеп тотарга, кирәгеннән артык кычкырмаска, зал буйлап чабып йөрмәскә, кунакка килгән артистлар белән матур, итагатьле итеп сөйләшергә өйрәтәләр. Бу шөгыльләр килә­чәктә ба­ла­ларның мәктәптә, автобус яки трамвайда, мәдәният сарайла­рында, кибетләрдә, ки­тап­­ханә­ләрдә үзләрен дөрес тотарга өйрәнүнең беренче адымы булып тора.
Һәр тәрбияче укытучылар кебек үк кимендә өч елга бер тапкыр белемен күтәрү буенча курсларда укый, имтиханнар тапшыра, җитәкчеләргә, хезмәттәшләренә үз төркем балалары белән прак­тик эшләр (дәресләр, программага нигезләнеп сюжетлы уеннар, бәйрәм һәм күңел ачу кичә­ләре яки балалар белән сәх­нә­ләш­терелгән әкиятләр) күрсәтә­ләр.
Ныклап уйласаң, тәрбиячегә бик күп төрле һөнәрләрне үз­ләштерергә туры килә. Минем уйлавымча, ата-аналар каршында баланың исәнлеге, иминлеге, сәламәтлеге өчен генә җавап бирү дә — ул бик җаваплы эш. Менә шулай уйный-уйный эшлибез инде.

Рәсилә Гатауллина,
116нчы балалар бакчасы,
Ижау шәһәре.